Trong bài này
Biến là nơi Scratch lưu một giá trị tại một thời điểm. Giá trị đó có thể là điểm, số mạng, thời gian, tên người chơi, tổng đang tính hoặc trạng thái của màn chơi. Khi chương trình chạy, biến có thể được đặt lại, tăng lên, giảm xuống hoặc dùng để quyết định nhánh tiếp theo.
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em cần:
- Phân biệt được đặt biến thành và thay đổi biến một lượng.
- Biết khởi tạo biến khi bắt đầu chương trình để tránh dùng dữ liệu cũ.
- Dùng biến làm bộ đếm, tổng tích lũy và trạng thái trò chơi.
- Đọc được biến nằm trong điều kiện, vòng lặp và phép toán.
- Tránh lỗi quên reset biến hoặc cập nhật biến sai vị trí.
Khái niệm chính
| Khái niệm | Ý nghĩa |
|---|---|
| Biến | Một ô nhớ có tên, lưu một giá trị hiện tại. |
| Gán giá trị | Đặt biến thành một giá trị mới, thay thế giá trị cũ. |
| Thay đổi biến | Cộng hoặc trừ thêm một lượng vào giá trị hiện tại. |
| Bộ đếm | Biến tăng/giảm theo số lần một sự kiện xảy ra. |
| Tổng tích lũy | Biến cộng dồn nhiều giá trị qua nhiều lượt. |
| Trạng thái | Biến mô tả tình trạng hiện tại, ví dụ dang choi, thang, thua. |
Đặt biến khi bắt đầu

Khi bấm cờ xanh, các biến quan trọng nên được đặt lại. Nếu không, chương trình có thể giữ điểm hoặc mạng từ lần chơi trước.
Thay đổi biến trong vòng lặp

Khối thay đổi điểm một lượng 1 không thay điểm thành 1. Nó lấy điểm hiện tại rồi cộng thêm 1.
Tổng tích lũy

Trong bài toán tính tổng, biến tong lưu kết quả đang có, biến i lưu số đang xét. Mỗi vòng lặp cộng thêm i vào tong, rồi tăng i lên 1.
Trạng thái trò chơi

Biến trạng thái giúp chương trình biết đang ở giai đoạn nào. Ví dụ: nếu trangThai = dang choi thì cho nhân vật di chuyển; nếu trangThai = thua thì dừng điều khiển.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Hậu quả | Cách sửa |
|---|---|---|
| Quên đặt biến lại khi bắt đầu | Lần chơi mới dùng điểm/mạng cũ. | Đặt biến trong sự kiện cờ xanh. |
| Dùng đặt thành thay vì thay đổi | Điểm bị ghi đè, không cộng dồn. | Dùng thay đổi ... một lượng khi cần cộng/trừ. |
| Quên tăng biến đếm | Vòng lặp có thể chạy mãi. | Đảm bảo biến điều khiển thay đổi trong vòng lặp. |
| Dùng biến sai tên | Điều kiện kiểm tra nhầm dữ liệu. | Đặt tên biến rõ nghĩa và kiểm tra dropdown. |
Tóm tắt
Biến là công cụ lưu trạng thái và dữ liệu trung tâm trong Scratch. Khi đọc chương trình có biến, hãy theo dõi giá trị ban đầu, nơi biến thay đổi, và nơi biến được dùng để ra quyết định.