Đang tải trang
Trong bài này
Nếu nhóm Chuyển động quyết định nhân vật đi đâu, nhóm Hiển thị quyết định người xem nhìn thấy gì. Trong Scratch, phần hiển thị rất quan trọng vì nó tạo nhân vật, bối cảnh, lời thoại, trạng thái và cảm giác hoàn chỉnh cho trò chơi hoặc câu chuyện.
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em cần:
- Phân biệt “nói” và “nghĩ” trong Scratch.
- Biết dùng trang phục để tạo hoạt ảnh hoặc trạng thái nhân vật.
- Biết dùng phông nền để chuyển cảnh.
- Hiểu khái niệm lớp hiển thị: nhân vật ở trước hoặc ở sau.
- Biết các lỗi thường gặp khi đổi trang phục, phông nền và hiệu ứng.
Nói, nghĩ và thời gian hiển thị
| Khối | Ý nghĩa | Khi nên dùng |
|---|---|---|
| nói ... trong ... giây | Hiện bong bóng thoại trong thời gian cố định | Lời thoại ngắn, hướng dẫn, thông báo |
| nói ... | Hiện bong bóng thoại cho đến khi bị thay đổi | Trạng thái cần giữ lâu |
| nghĩ ... trong ... giây | Hiện bong bóng suy nghĩ trong thời gian cố định | Mô tả suy nghĩ của nhân vật |
| nghĩ ... | Giữ bong bóng suy nghĩ | Trạng thái nội tâm hoặc gợi ý |
Nếu một lời thoại cần người xem đọc rõ, em nên chọn thời gian đủ dài. Với câu dài, 1 giây thường quá ngắn.
Trang phục và phông nền
- Trang phục thuộc về nhân vật. Đổi trang phục làm nhân vật thay đổi hình dạng.
- Phông nền thuộc về sân khấu. Đổi phông nền làm bối cảnh thay đổi.
Ví dụ:
- Nhân vật chính có trang phục “đứng yên”, “đang chạy”, “vui vẻ”.
- Sân khấu có phông nền “lớp học”, “sân trường”, “màn chiến thắng”.
Trong hình trên, nhân vật bắt đầu ở trang phục dung yen, nói lời chào, rồi chuyển sang trang phục dang chay. Nếu đặt khối đổi trang phục sai vị trí, người xem có thể thấy nhân vật đổi trạng thái trước khi lời thoại phù hợp xuất hiện.
Ví dụ đọc khối lệnh
Đoạn khối trên:
- Khi bấm cờ xanh, sân khấu đổi sang phông nền “Lop hoc”.
- Nhân vật chuyển sang trang phục “vui ve”.
- Nhân vật nói “Em đã sẵn sàng!” trong 2 giây.
- Nhân vật chuyển sang trang phục kế tiếp.
- Nhân vật đổi hiệu ứng màu thêm 25.
- Nhân vật đi tới lớp trước để không bị che bởi nhân vật khác.
Khi đọc nhóm Hiển thị, em cần phân biệt lệnh nào tác động đến nhân vật, lệnh nào tác động đến sân khấu.
Lớp hiển thị
Nếu hai nhân vật đứng chồng lên nhau, Scratch cần biết nhân vật nào nằm phía trước. Các khối đưa nhân vật lên trước hoặc xuống sau giúp em kiểm soát điều đó.
Tình huống thường gặp:
- Nút bấm cần nằm trước nền.
- Nhân vật chính cần nằm trước vật cản.
- Mây, cây, bóng đổ có thể nằm phía sau.
- Hộp thoại cần nổi lên trên các nhân vật khác.
Khi nhiều đối tượng chồng lên nhau, lớp hiển thị quyết định đối tượng nào được nhìn thấy ở phía trước. Vì vậy các nút bấm, hộp thoại hoặc nhân vật chính thường cần được đưa lên lớp trước; còn nền, mây hoặc vật trang trí thường nằm ở lớp sau.
Hiệu ứng đồ họa
Scratch có các hiệu ứng như màu, mắt cá, xoáy, điểm ảnh, khảm, sáng và bóng ma. Hiệu ứng giúp tạo trạng thái đặc biệt, nhưng nếu lạm dụng thì người xem khó nhìn.
Quy tắc nên nhớ:
- Dùng hiệu ứng để nhấn mạnh trạng thái, không dùng thay cho logic chính.
- Nếu dùng hiệu ứng khi trò chơi bắt đầu, nên đặt lại hiệu ứng ở đầu chương trình.
- Không nên để nhân vật bị “bóng ma” quá nhiều nếu học sinh cần nhìn rõ.
Đặt lại hiệu ứng, cho nhân vật hiện, đưa kích thước về 100% và chuyển nhân vật lên lớp trước là cách khởi tạo hiển thị an toàn cho các dự án có nhiều cảnh hoặc nhiều nhân vật.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Hậu quả | Cách sửa |
|---|---|---|
| Đổi trang phục sai nhân vật | Nhân vật cần đổi không thay đổi. | Chọn đúng nhân vật trước khi viết lệnh. |
| Nhầm phông nền với trang phục | Sân khấu hoặc nhân vật không đổi như mong muốn. | Dùng khối phông nền cho sân khấu, trang phục cho nhân vật. |
| Lời thoại quá ngắn | Người xem chưa kịp đọc. | Tăng thời gian hoặc rút ngắn câu. |
| Quên đặt lại hiệu ứng | Lần chạy sau nhân vật vẫn giữ hiệu ứng cũ. | Đặt lại hiệu ứng ở đầu chương trình. |
| Nhân vật bị che | Nút/nhân vật quan trọng nằm phía sau. | Dùng khối đi tới lớp trước. |
Tóm tắt
Nhóm Hiển thị giúp chương trình dễ hiểu và có cảm xúc hơn. Khi dùng nhóm này, hãy xác định rõ: em đang thay đổi nhân vật hay sân khấu, hiệu ứng có cần đặt lại không, lời thoại có đủ thời gian đọc không, và nhân vật nào cần nằm phía trước.