Đang tải trang
Trong bài này
Âm thanh giúp dự án Scratch có phản hồi rõ hơn: người chơi biết mình vừa bấm đúng, nhặt vật phẩm, thua cuộc, thắng màn hoặc chuyển sang một trạng thái mới. Tuy nhiên, âm thanh không chỉ là trang trí. Nếu đặt sai vị trí, dùng sai loại khối hoặc quên đặt lại âm lượng, chương trình có thể bị ồn, trễ nhịp hoặc khó hiểu.
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em cần:
- Phân biệt được 'bắt đầu âm thanh' và 'phát âm thanh ... đến hết'.
- Biết đặt âm lượng, thay đổi âm lượng và ngừng mọi âm thanh đúng lúc.
- Hiểu vì sao âm thanh là một dạng phản hồi tương tác.
- Biết đọc thứ tự chạy khi âm thanh đặt chung với khối nói, chờ, lặp.
- Tránh lỗi phát quá nhiều âm thanh chồng lên nhau.
Âm thanh là phản hồi của chương trình
Trong một trò chơi hoặc câu chuyện tương tác, âm thanh thường dùng để báo hiệu:
| Tình huống | Âm thanh nên dùng |
|---|---|
| Bấm nút thành công | Âm ngắn, rõ |
| Nhặt vật phẩm | Âm vui, không quá dài |
| Mất mạng | Âm cảnh báo |
| Kết thúc màn | Âm chiến thắng hoặc thất bại |
| Chuyển cảnh | Âm nền hoặc hiệu ứng nhẹ |
Ảnh trên mô phỏng ý tưởng quan trọng: âm thanh có thể xuất hiện theo từng mốc thời gian. Khi đọc một chương trình, em cần xác định âm nào chạy ngay, âm nào khiến chương trình chờ đến khi phát xong, và âm nào cần dừng khi chuyển trạng thái.
Hai khối phát âm thanh dễ nhầm
Trong Scratch:
- 'bắt đầu âm thanh' khởi động âm thanh rồi chương trình chạy tiếp ngay.
- 'phát âm thanh ... đến hết' phát âm thanh và chờ âm thanh kết thúc rồi mới chạy khối tiếp theo.
Vì vậy, nếu muốn nhân vật nói sau khi tiếng chiến thắng kết thúc, hãy dùng 'phát âm thanh ... đến hết'. Nếu chỉ cần tiếng hiệu ứng ngắn trong lúc nhân vật vẫn tiếp tục di chuyển, 'bắt đầu âm thanh' thường phù hợp hơn.
Âm lượng và hiệu ứng
Ví dụ trên đặt âm lượng ban đầu là 100%, sau đó lặp 5 lần, mỗi lần giảm 10%. Đây là mô hình fade out đơn giản. Khi âm thanh quá lớn hoặc cần biến mất dần, thay đổi âm lượng trong vòng lặp sẽ tự nhiên hơn việc dừng đột ngột.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Vì sao gây vấn đề | Cách sửa |
|---|---|---|
| Dùng nhiều 'bắt đầu âm thanh' trong vòng lặp mãi mãi | Âm bị chồng liên tục, rất ồn | Thêm điều kiện, thêm đợi, hoặc chỉ phát khi trạng thái thay đổi |
| Quên đặt lại âm lượng | Lần chạy sau có thể vẫn nhỏ hoặc lớn bất thường | Đặt âm lượng ở đầu chương trình |
| Dùng 'phát âm thanh đến hết' với âm quá dài | Chương trình bị chờ lâu | Dùng âm ngắn hoặc 'bắt đầu âm thanh' nếu không cần chờ |
| Không ngừng âm nền khi chuyển màn | Âm cũ tiếp tục chạy qua cảnh mới | Dùng 'ngừng mọi âm thanh' khi đổi trạng thái |
Cách tự kiểm tra
- Âm thanh này có cần chương trình chờ phát xong không?
- Âm thanh có nằm trong vòng lặp không? Nếu có, có bị phát lặp quá nhanh không?
- Khi bắt đầu lại trò chơi, âm lượng đã được đặt lại chưa?
- Khi kết thúc màn, âm thanh cũ có cần dừng không?
Tóm tắt
Âm thanh tốt làm chương trình rõ ràng hơn, không làm người xem bị rối. Hãy chọn đúng khối phát âm, đặt âm lượng ngay từ đầu và cẩn thận với âm thanh trong vòng lặp.