Trong bài này
Nhóm Phép toán giúp Scratch xử lý dữ liệu: cộng trừ nhân chia, so sánh, nối chuỗi, chọn số ngẫu nhiên, làm tròn và kết hợp nhiều điều kiện. Đây là nền tảng để làm điểm số, máu, thời gian, kiểm tra đáp án, trò chơi may rủi và câu hỏi tính toán.
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em cần:
- Phân biệt reporter tròn và boolean lục giác trong nhóm Phép toán.
- Dùng được các phép cộng, trừ, nhân, chia, chia lấy dư.
- Hiểu so sánh tạo ra giá trị đúng/sai.
- Biết kết hợp điều kiện bằng 'và', 'hoặc', 'không phải'.
- Dùng ngẫu nhiên và làm tròn đúng tình huống.
Phép toán biến dữ liệu thành quyết định
Phép toán thường nằm giữa dữ liệu đầu vào và hành động đầu ra. Ví dụ: người chơi nhập số, chương trình tính toán, so sánh, rồi quyết định nói 'Đúng' hoặc 'Sai'.
Reporter số và boolean

Trong ví dụ, hai số a và b được chọn ngẫu nhiên. Biến tong nhận giá trị a + b. Sau đó chương trình kiểm tra tong > 10. Phần a + b là reporter số, còn tong > 10 là boolean đúng/sai.
Điều kiện logic

Khối 'và' chỉ đúng khi cả hai điều kiện đều đúng. Trong game, điều này thường dùng để kiểm tra nhiều yêu cầu cùng lúc, ví dụ điểm đủ cao và người chơi vẫn còn mạng.
Chuỗi, làm tròn và nhập liệu

Khi dữ liệu nhập có thể là số thập phân, 'làm tròn' giúp đưa về số nguyên gần nhất. Khối 'kết hợp' dùng để nối chữ với giá trị, ví dụ tạo câu 'Điểm: 9'.
Chia lấy dư
Chia lấy dư rất hay dùng để kiểm tra chẵn lẻ:
| Biểu thức | Ý nghĩa |
|---|---|
| n chia lấy dư 2 = 0 | n là số chẵn |
| n chia lấy dư 2 = 1 | n là số lẻ nếu n là số nguyên dương |
| n chia lấy dư 10 | lấy chữ số hàng đơn vị của n |
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Vì sao sai | Cách sửa |
|---|---|---|
| Đặt reporter số trực tiếp vào ô điều kiện | Ô điều kiện cần boolean đúng/sai | So sánh reporter với một giá trị |
| Nhầm 'và' với 'hoặc' | Kết quả rẽ nhánh khác hoàn toàn | Viết bảng trường hợp đúng/sai |
| Dùng ngẫu nhiên nhưng không giới hạn rõ | Kết quả khó kiểm soát | Chọn khoảng nhỏ và đúng yêu cầu |
| Nối chuỗi thay vì tính số | Kết quả hiển thị đúng nhưng logic sai | Xác định đang cần chữ hay số |
Tóm tắt
Phép toán là công cụ biến dữ liệu thành kết quả và quyết định. Khi đọc block, hãy nhìn hình dạng: khối tròn trả về giá trị, khối lục giác trả về đúng/sai.